Kişiselleştirme sözlüğü.

E-ticaret kişiselleştirmesinde en çok karıştırılan terimler: her biri tek cümlelik bir tanımla başlar, gerektiğinde nasıl ölçüldüğünü anlatır.

E-ticaret kişiselleştirme

Bir mağazanın her ziyaretçiye, davranışına ve bağlamına göre farklı ürün, içerik ya da teklif göstermesidir.

Ana sayfadaki öneri şeridi, aramada öne çıkan ürünler, sepette çıkan ücretsiz kargo hatırlatması ya da geri dönen ziyaretçiye gösterilen kampanya kişiselleştirmenin örnekleridir. Kişiselleştirmenin değeri gösterilen yüzeyin sayısıyla değil, kişiselleştirme görmeyen bir gruba karşı ölçülen ciro farkıyla anlaşılır.

Selwise’ın modülleri →

Ürün öneri sistemi

Diğer adları: öneri motoru, recommendation engine

Bir sayfada hangi ürünlerin listeleneceğine, katalog ve ziyaretçi davranışına dayanan bir kurala (stratejiye) göre karar veren sistemdir.

Çok satanlar, birlikte görüntülenenler, birlikte satın alınanlar ve benzer ürünler en yaygın stratejilerdir. Bir stratejinin işe yaraması gösterildiği yere bağlıdır: ürün sayfasına göre çalışan bir strateji ana sayfada cevap veremez.

Selwise’ta 13 strateji beş yerde gruplanır: her sayfa, ürün sayfası, sepet, kişiye özel ve elle seçilen.

Ürün önerileri →

Kombin önerisi (tamamlayıcı ürün)

Diğer adları: kombini tamamla, complete the look

Ekrandaki ürünle birlikte kullanılan, ona alternatif olmayan ürünlerin önerilmesidir: gömleğin yanında başka bir gömlek değil, pantolon ya da ayakkabı.

Benzer ürün göstermek ziyaretçiye seçenek sunar; tamamlayıcı ürün göstermek sepete ikinci bir ürün ekletmeye çalışır. İkisi farklı sorulara cevap verir ve farklı şekilde ölçülmelidir.

Selwise’ta tamamlayıcı ürünler, Ürün Rolleri ekranında onaylanan rol çiftlerinden gelir; onaylı çift yoksa şerit boş kalır.

Ürün önerileri →

Çapraz satış ve üst satış

Diğer adları: cross-sell, upsell

Çapraz satış, alınan ürünün yanına başka bir ürün eklemektir; üst satış, ziyaretçiyi aynı ihtiyaç için daha yüksek değerli bir ürüne yönlendirmektir.

Çapraz satış genellikle sepette ve ürün sayfasının altında, üst satış ise ürün karşılaştırmasının yapıldığı yerde çalışır. İkisi de sipariş başına ortalama tutarı artırmayı hedefler.

Ortalama sipariş tutarı (AOV)

Diğer adları: sepet ortalaması, average order value

Belirli bir dönemdeki toplam cironun sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan, sipariş başına ortalama harcamadır.

Ziyaretçi sayısına değil sipariş sayısına bölünür; ziyaretçi başına ciro ayrı bir metriktir. İadeler düşülmeden hesaplanan sepet ortalaması gerçeği olduğundan yüksek gösterir.

Dönüşüm oranı

Diğer adları: conversion rate

Hedeflenen eylemi (genellikle satın alma) yapan ziyaretçilerin tüm ziyaretçilere oranıdır.

Paydanın ne olduğu her zaman belirtilmelidir: ziyaretçi, oturum ya da yüzeyi gören kişi. Aynı dönem için üç farklı payda üç farklı oran verir.

Tıklama oranı (CTR)

Diğer adları: click-through rate

Bir yüzeye tıklayanların, o yüzeyi görenlere oranıdır.

Yüksek tıklama oranı satış getirdiği anlamına gelmez; bir öneri şeridini değerlendirirken tıklama oranıyla birlikte o şeridin sattığı ürünlere bakılır.

Sepet terki

Diğer adları: sepeti terk etme oranı, cart abandonment

Ürünü sepete ekleyen ziyaretçinin satın almadan ayrılmasıdır; sepet terk oranı, sepet oluşturanların ne kadarının satın almadığını gösterir.

Kargo ücreti, beklenmedik maliyet ve ödeme adımlarının uzunluğu en sık nedenlerdir. Geri kazanma, ziyaretçi siteye döndüğünde gösterilen bir hatırlatmayla ya da izinli bir e-posta veya SMS ile yapılır.

Selwise’ın sepet hatırlatma şablonu sepete ekleyip bir saat içinde almayan kişiye, siteye döndüğünde ona özel kampanyayı gösterir.

Otomasyon senaryoları →

Hedef çubuğu (ücretsiz kargo çubuğu)

Diğer adları: free shipping bar

Ziyaretçiye ücretsiz kargo gibi bir eşiğe ne kadar kaldığını gösteren çubuktur: “Ücretsiz kargoya 120 TL kaldı.”

Çubuğun doğru olması için sepetin tamamının bilinmesi gerekir; yanlış tutar gösteren bir çubuk güven kaybettirir.

Selwise’ta sepet ölçülemiyorsa çubuk hiç çizilmez; ölçülmeyen bir sepet sıfır sayılmaz.

Site içi kampanyalar →

Çıkış niyeti (exit intent)

Ziyaretçinin sayfadan ayrılmak üzere olduğunu gösteren harekettir ve bir modalın (popup) tetikleyicisi olarak kullanılır.

Masaüstünde imlecin pencerenin üst kenarından çıkmasıyla, dokunmatik cihazda ise sayfa aşağı kaydırıldıktan sonra hızlı bir yukarı kaydırmayla anlaşılır.

Tetikleyiciler →

Site içi arama

Diğer adları: ürün araması, onsite search

Ziyaretçinin mağazanın kendi arama kutusuyla ürün bulmasıdır.

Arama yapan ziyaretçi, ne istediğini bilen ziyaretçidir; bu yüzden aramanın dönüşüm oranı genellikle sitenin ortalamasından yüksektir. Yazım hatası, eş anlamlı kelime ve Türkçe çekim ekleri aramanın en sık başarısız olduğu yerlerdir.

Site içi arama →

Sonuçsuz arama oranı

Diğer adları: zero result rate

Hiç ürün döndürmeyen aramaların tüm aramalara oranıdır.

Bir aramayı doğru saymak için yazma zincirinin son terimine bakılır: “ay”, “ayak”, “ayakkabı” üç arama değil tek aramadır. Sonuçsuz aramalar çoğu zaman eksik ürün değil, kataloğun başka bir kelime kullanmasıdır.

Selwise’ın Sonuçsuz Aramalar ekranı terimleri sıklığıyla listeler ve çözümü (eş anlamlı ya da yönlendirme) oradan yazdırır.

Site içi arama →

Eş anlamlı (arama)

Diğer adları: synonym

Aramada iki farklı kelimenin aynı ürünleri bulmasını sağlayan kuraldır: “mont” arayan “kaban” ürünlerini de görür.

A/B testi

Diğer adları: split test, deney

Bir değişikliğin etkisini, ziyaretçileri rastgele iki ya da daha fazla gruba ayırıp her gruba farklı versiyonu aynı anda göstererek ölçme yöntemidir.

Versiyonları sırayla yayınlayıp karşılaştırmak yanıltıcıdır: hafta, sezon ve trafik kaynağı değişir. Aynı ziyaretçinin her zaman aynı versiyonu görmesi gerekir.

A/B testleri →

İstatistiksel anlamlılık

İki grup arasında görülen farkın tesadüften kaynaklanma olasılığının yeterince düşük olduğunu söyleyen ölçüttür.

Küçük örneklemde tesadüfi farklar büyük görünür: yazı tura on atışta 7-3 gelebilir. Bir testi, kollardan biri erken öne geçti diye bitirmek en sık yapılan hatadır.

İstatistiksel anlamlılık →

Kontrol grubu

Diğer adları: holdout

Bir uygulamanın etkisini ölçmek için, o uygulamayı hiç görmeyen ve rastgele seçilen ziyaretçi grubudur.

Kişiselleştirme görmeyen grubun harcaması, görenlerin harcamasıyla karşılaştırılır; aradaki fark artımlı cirodur.

Selwise’ta kontrol grubu üyeliği kanal ve ziyaretçi kimliğinden hesaplanır; aynı ziyaretçi hep aynı grupta kalır.

Ölçüm ve gelir atfı →

Artımlı ciro

Diğer adları: incremental revenue, lift

Bir uygulama olmasaydı elde edilmeyecek olan cirodur; kontrol grubuyla karşılaştırılarak ölçülür.

Kişiselleştirmenin gerçekten ne kazandırdığının tek ölçüsüdür. Negatif çıkabilir; negatif bir sonuç, gizlenmesi değil düzeltilmesi gereken bir bulgudur.

Ölçüm ve gelir atfı →

Gelir atfı (atfedilen ciro)

Diğer adları: attribution

Bir siparişin cirosunun, siparişten önce temas edilen bir kanala ya da yüzeye yazılmasıdır.

Atfedilen ciro bir etkiyi gösterir, kanıtı değil: o sipariş o yüzey olmasa da verilebilirdi. Bir siparişe dokunan her yüzeye siparişin tamamını yazmak toplamı mağazanın gerçek cirosunun üstüne çıkarır.

Selwise’ta her siparişin en fazla bir sahibi vardır ve ciro iadeler düşülerek sayılır.

Ölçüm ve gelir atfı →

Segment

Ortak bir özelliği ya da davranışı paylaşan müşteri veya ziyaretçi grubudur: son 30 günde iki kez satın alanlar, sepeti dolu ayrılanlar gibi.

Segmentler bir kampanyanın kime gösterileceğini, bir senaryonun kimi başlatacağını ve bir raporun kimi karşılaştıracağını belirler.

Segmentler →

Ürün beslemesi (feed)

Diğer adları: ürün feed’i, XML feed

Mağazanın ürünlerini, fiyatlarını, stoklarını ve kategorilerini düzenli aralıkla dışarıya veren dosyadır (genellikle XML ya da CSV).

Öneri, arama ve kampanya araçları katalogu bu dosyadan okur. Beslemedeki ürün kodu siparişte ve ürün sayfasında kullanılan kodla aynı değilse ürün bazlı her rapor yanlış çıkar.

Ürün beslemeleri →

Veri katmanı (dataLayer)

Mağaza sayfasının ürün görüntüleme, sepete ekleme ve satın alma gibi olayları yazdığı, analiz ve pazarlama araçlarının okuduğu JavaScript listesidir.

Google Tag Manager’ın kullandığı yapıdır. Platformdan platforma olay adları değişir (Enhanced Ecommerce ya da GA4 adları); okuyan aracın hangi adları bildiği önemlidir.

Veri katmanı →

Bu metrikleri kendi mağazanızda görün

Selwise her siparişi tek sahibe yazar ve artımlı ciroyu kontrol grubuyla ölçer.