# Gönderim Yolu

Mesajın kuyruktan sağlayıcıya yolu, izin ve sınırlar
Kaynak: https://selwise.com/docs/scenarios/delivery

Bir senaryo e-posta, SMS ya da bildirim adımına geldiğinde mesaj **o anda gönderilmez**. Önce motor bir **teslimat satırı** yazar, ardından ayrı bir gönderim işçisi satırı alıp sizin sağlayıcınız üzerinden yollar. Bu sayfa o yolun her durağını, hangi kontrollerin ne zaman yapıldığını ve bir mesajın neden gitmediğini anlatır; senaryonuz "çalışmıyor" gibi görünüyorsa cevap büyük olasılıkla burada.

## Panelde nerede

Sonuç **Otomasyon → Senaryolar → bir senaryo → Report** (Automation → Scenarios) sayfasında, **What was delivered** (Ne teslim edildi) bölümünde ve **Shoppers** sayfasında kişi başına görünür. Kanalın gönderim ayarları **Ayarlar → Mesajlaşma Sağlayıcıları** (Settings → Messaging Providers) altındadır.

Kanalın bütün senaryolarındaki gönderimler tek listede **Otomasyon → Mesajlar → Gönderim kayıtları** (Automation → Messages) sekmesindedir: her mesajın zamanı, durumu, senaryosu, alıcısı (maskeli) ve gitmediyse sebebi. Bir kanalın son gönderimleri başarısızsa sayfanın üstünde, ne zamandan beri ve hangi hatayla başarısız olduğunu söyleyen bir uyarı çıkar. Aynı durum ana sayfada **Kanal sağlığı** kartında **Mesaj teslimi** satırı ve bir sıradaki adım olarak da görünür.

## Yolun şeması

1. **Motor** adıma gelen kişiyi kontrol eder (yayınlanmış mesaj var mı, sağlayıcı doğrulanmış mı, kişinin adresi ve izni var mı, engel listesinde mi) ve bir **Waiting** (Bekliyor) teslimat satırı yazar ya da sebebiyle **Skipped** (Atlandı) satırı yazar. Motor ağa çıkmaz.
2. **Gönderim işçisi** dakikada bir çalışır, bekleyen satırları alır, kontrolleri **yeniden** yapar ve sağlayıcınıza gönderir.
3. Sonuç satırda **Delivered**, **Failed**, **Skipped** ya da **Expired** olarak kalır.

Gönderimin ayrı bir işçide yapılmasının sebebi ölçülmüştür: bir sağlayıcının yavaşlığı senaryo motorunun içinde yaşasaydı, bir müşterinin yavaş SMTP sunucusu aynı hesaptaki bütün senaryoları durdururdu.

## Aynı mesaj iki kez gitmez

Üç bağımsız koruma vardır ve farklı biçimlerde bozulurlar; tek bir hata üçünü birden aşamaz:

1. Bir koşunun bir adımı için **tek** teslimat satırı yazılabilir.
2. İşçi satırı, ağ çağrısından **önce**, **Sending** (Gönderiliyor) durumuna alır; başka bir işçi o satırı göremez.
3. Her gönderim, teslimat kimliğinden türetilen bir **tekrarsızlık anahtarı** taşır; aynı isteği iki kez alan sağlayıcı bir kez gönderir.

Bunun sonucu olarak: **ağ zaman aşımı gönderilmiş sayılır.** Sağlayıcıdan cevap alınamadıysa yeniden denenmez, çünkü gelen kutusundaki ikinci kopya, hiç gelmemiş bir mesajdan kötüdür. Satır **Failed** olarak kalır ve hata notunda "treated as sent" yazar; gerçekte iletilmiş olabilir.

## İzin gönderim anında yeniden sorulur

Mesaj kuyrukta günlerce bekleyebilir ve alışverişçi bu sürede izni geri çekebilir. Bu yüzden işçi, satırı göndermeden önce şunları yeniden sorar:

| Kontrol | Sebep etiketi |
|---|---|
| Adres yok ya da eşleşmiyor | **Not reachable** (Ulaşılamadı) |
| Adres engel listesinde | **On the suppression list** (Bastırma listesinde) |
| Pazarlama izni yok, geri çekilmiş ya da izin yalnızca `identify` ile gelmiş | **No consent** (İzin yok) |
| İYS kaydı yok (Türkiye numarasına SMS; e-postada yalnızca İYS bağlıysa ve İYS "ret" tutuyorsa) | **Not registered with İYS** (İYS kaydı yok) |
| Gönderilebilir yayınlanmış mesaj yok | **The campaign or endpoint is gone** (Kampanya veya uç nokta yok) |
| Kişi başına günlük ya da haftalık pazarlama sınırı doldu | **Frequency cap** (Gösterim sınırı) |
| Doğrulanmış sağlayıcı yok | **No verified provider** (Doğrulanmış sağlayıcı yok) |
| Mutlak abonelikten çıkma bağlantısı kurulamadı | **We could not build the unsubscribe link** (Abonelikten çıkma bağlantısı kurulamadı) |

**`identify` izin değildir.** Bir alışverişçinin giriş yapması size adresini söyler, sizden haber almayı kabul ettiğini değil. İzin yalnızca bülten formu, ödeme sayfası, izin API'si, içe aktarma, elle giriş, yeniden abonelik bağlantısı ve İYS gibi izin taşıyabilen kaynaklardan gelir. Ayrıntı: [İletişim listesi](/docs/customers/contacts#adresler-nereden-gelir).

**Abonelikten çıkma bağlantısı olmadan e-posta gitmez.** Bağlantı kişiye göre türetilir (rastgele değil); altı hafta önce gelen bir mesajdaki bağlantı hâlâ çalışır. API'nin kamu adresi tanımlı değilse mesaj ölü bir bağlantıyla gönderilmek yerine **We could not build the unsubscribe link** olarak atlanır; bu, sizin yapabileceğiniz bir şey değildir, destek ekibine bildirin.

## Sınırlar ve sessiz saatler

- **Kişi başına pazarlama sınırı** (günde ve haftada kaç mesaj): kanal ayarıdır, **Ayarlar → Mesajlaşma Sağlayıcıları** (Settings → Messaging Providers) altında girilir; son 24 saat ve son 7 gündeki **teslim edilmiş** mesajlar sayılır. Sayım kişi başınadır: e-posta, SMS ve bildirim birlikte sayılır; "günde 1" o gün kişiye bunlardan yalnızca birinin gideceği anlamına gelir. Adımdaki **Respect frequency caps** kapalıysa o adım için uygulanmaz. Sayım okunamazsa gönderim **durur**, sınırsız gönderilmez.
- **Sağlayıcı hızı:** her sağlayıcının dakikalık bir sınırı vardır; işçi bu sınırı aşmaz, kalanı sonraki tura bırakır. Bir sağlayıcı art arda hata veriyorsa gönderim o sağlayıcı için duraklatılır.
- **Sessiz saatler** diye ayrı bir ayar yoktur. Gece göndermemek için gönderim adımından önce **Wait for a time of day** adımı koyun: [Bekleme adımları](/docs/scenarios/waits#wait-for-a-time-of-day-saat-aralığını-bekle).
- **Gönderilebilir kalma süresi:** süresi geçen mesaj gönderilmez, **Expired** olur (e-posta en çok 30 gün, SMS 3 gün, bildirim 72 saat).

## Hata olursa

| Durum | Ne olur |
|---|---|
| Geçici hata (sağlayıcı 5xx, bağlantı) | Satır **Waiting** olarak geri döner, en çok **4 deneme** yapılır; sonra **Failed** |
| Kalıcı hata (adres geçersiz) | **Failed** olur ve adres engel listesine **invalid** sebebiyle eklenir; bir daha denenmez |
| Zaman aşımı | Yeniden denenmez (yukarıda) |
| Sağlayıcı artık kullanılamıyor | Satır deneme harcamadan geri döner; mesaj hâlâ geçerlidir, sağlayıcıyı düzeltince gider |

## Neden gitmedi: kontrol listesi

1. **Gönderim kayıtları** sekmesine bakın: **Başarısız** filtresi gitmeyen mesajları ve sağlayıcının cevabını gösterir. Hepsi aynı hatayla başarısızsa (ör. **Kimlik bilgileri reddedildi**) sorun senaryoda değil sağlayıcı bağlantısındadır.
2. Raporda **What was delivered** satırına bakın: sayılar **Skipped** altındaysa sebebi yanında yazar.
3. **No verified provider** ise **Ayarlar → Mesajlaşma Sağlayıcıları** (Settings → Messaging Providers) altında bağlantıyı test edin.
4. **No consent** çoksa izin kaynağına bakın; çoğu zaman adresler yalnızca `identify` ile gelmiştir.
5. **Frequency cap** çoksa kanalın pazarlama sınırını gözden geçirin.
6. Hiç satır yoksa sorun başlangıçtadır: [Kimler girebilir](/docs/scenarios/entry#kimler-giremedi).
7. Kişi tek tek: **Shoppers** sayfasında satırı açın; hangi adımda ne teslim edildiği yazar.

Önizlemeden ve deneme çalıştırmadan "gönderilir mi" sorusuna cevap alabilirsiniz; ikisi de gönderimle aynı kodu kullanır: [Mesajlar ve ürün bloğu](/docs/scenarios/messages#bir-kişiye-ne-gideceğini-görmek).
