# Geçmiş Veri Aktarımına Genel Bakış

Geçmiş veri neden yüklenir
Kaynak: https://selwise.com/docs/data-import/overview

Veri aktarımı, Selwise kurulmadan önceki kullanıcılarınızı ve sipariş geçmişinizi platforma yükler. Amaç, müşteri grafiğinin aylarca canlı trafik beklemek yerine **ilk günden** çalışmasıdır.

## Panelde nerede

Sol menüde **Ayarlar → Geçmiş Veri** (Settings → Historical Data) (`/dashboard/settings/data-import`). Yalnızca `admin` rolü görür ve aktarım **seçili kanala** yapılır: üstteki seçicide kanal yoksa ekran "Select a site to import data into" der. Sayfada iki sekme vardır: **Users** (Kullanıcılar) ve **Orders** (Siparişler).

## Neyi çözer

Selwise'in birçok özelliği geçmiş davranışa dayanır. Sıfırdan bir kurulumda bunlar boş başlar:

| Özellik | Aktarımsız | Aktarımla |
|---|---|---|
| Birlikte alınanlar önerisi | Aylarca boş | Isıtma adımından sonra ilk gün çalışır |
| Müşteri yaşam boyu değeri (CLV) | Yalnızca yeni siparişler | Gerçek değer |
| Sipariş sayısına dayalı segmentler | Herkes "yeni müşteri" | Doğru sınıflandırma |
| "X ürününü almış" segmenti | Kurulamaz | Isıtmanın davranış adımından sonra kurulabilir |
| Müşteri özelliğine dayalı segmentler | Kurulamaz | CRM alanlarınızla kurulabilir |
| Müşteri profili | Boş geçmiş | Tam geçmiş |
| E-posta ve SMS senaryoları | İzin toplanana kadar kimseye | İzinli listenize ilk gün |

Aktarımın **beslemediği** yerler de var ve bu bilinçlidir: en çok satanlar, trend ürünler ve arama analitiği son günlere bakar; funnel ve journey ise canlı event akışına dayanır. Geçmiş veri bunları doldurmaz.

## İki veri seti

| Set | İçerik |
|---|---|
| `users` | Kişinin tamamı — kimlik, e-posta, telefon, ad, özellikler, e-posta ve SMS izni |
| `orders` | Sipariş geçmişi — tarih, tutar, satırlar, alıcı |

Kullanıcı kaydı tektir: e-posta ve SMS izni ayrı bir listede değil, kişinin kendi satırındadır. Böylece mesaj gönderimi, segmentler ve profil sayfası aynı kaydı okur.

Hangi seti önce yüklediğiniz fark etmez; siparişler kendi kullanıcılarını oluşturur, sonradan gelen kullanıcı dosyası onlarla birleşir. Ayrıntı: [Kullanıcılar ve siparişler nasıl eşleşir](/docs/data-import/preparing-data#kullanıcılar-ve-siparişler-nasıl-eşleşir).

## İki adımlı akış

Aktarım **her zaman** iki adımdır ve ilki atlanamaz. Panelde iki düğme vardır:

1. **Check the file** (Dosyayı kontrol et; API'de `validate`) — dosya okunur, ayrıştırılır, raporlanır. **Hiçbir şey yazılmaz.**
2. **Import for real** (Gerçekten aktar; API'de `apply`) — veri yazılır. Doğrulama raporu olmadan düğme kapalıdır.

Doğrulama adımının en önemli çıktısı **ürün kodu eşleşme oranıdır**. Ayrıntı: [Doğrulama ve Uygulama](/docs/data-import/validate-and-apply).

## Verinin nereden geleceği

Veri üç yoldan biriyle verilir (**Where is the file?**): **Upload a file** (dosya yükle, 50 MB'a kadar, `.gz` olabilir), **Public URL** (HTTPS adresi; boyut sınırı yok) ya da **Paste rows** (en fazla 1000 satır yapıştır; hemen çalışır). Ayrıntı ve sınırlar: [Veriyi Hazırlama](/docs/data-import/preparing-data#dosyayı-gönderme).

## Canlı sipariş akışından farkı

Aktarım, canlı sipariş alma yolunu **kullanmaz**. Bu bilinçli bir ayrımdır:

| Canlı sipariş | Aktarım |
|---|---|
| Aylık olay (event) ölçümüne girer | Girmez |
| Webhook'lara aktarılır | Aktarılmaz |
| Temas noktası atfı yapılır | Yapılmaz — geçmiş siparişin teması yoktur |

İki yıllık siparişi canlı yoldan geçirmek plan kotanızı tek seferde bitirir ve webhook alıcılarınıza iki yıllık sipariş akıtır. Bu yüzden ayrı bir yol vardır.

## Raporlarda görünürlük

Aktarılan siparişler `import` kaynağıyla işaretlenir. Performans panellerinde (kampanya, öneri, arama cirosu, ana sayfa) **sayılmazlar** — Selwise'in etkilemediği siparişlerdir. Müşteri seviyesindeki her yerde (profil, CLV, segment) **sayılırlar** — orada zaten amaç budur. Sipariş tarihi `placedAt` değerine ayarlanır; bu yüzden iki yıllık geçmiş raporlarda gerçek tarihlerine dağılır.

Ayrıntı: [Metrik Sözlüğü](/docs/analytics/metrics-glossary).

## Sırada ne var

- [Veriyi Hazırlama](/docs/data-import/preparing-data) — alanlar ve dosya biçimi.
- [Doğrulama ve Uygulama](/docs/data-import/validate-and-apply) — raporu okumak ve aktarmak.
- [Aktarım Sonrası](/docs/data-import/warm-up) — siparişleri öneri sinyaline çevirmek.
- [Arka Plan İşleri](/docs/operations/background-jobs) — büyük aktarımın ilerlemesi.